Finansman gider kısıtlaması hesaplama
KVK md.11/1-i · Son güncelleme: Temmuz 2026
Borçla dönen bir şirkette faiz, komisyon, kur farkı ve vade farkının tamamı gider yazılamaz. Yabancı kaynak öz kaynağı aştığında, aşan kısma isabet eden finansman giderinin %10'u kanunen kabul edilmeyen giderdir. Hesap tek satırlık bir formül, ama girdileri mizandan doğru toplamak gerekiyor — asıl hata da genellikle orada yapılıyor.
Finansman gider kısıtlaması hesaplayıcı
Dönem sonu bilanço tutarlarıyla. Sayfadan ayrılmaz, hiçbir veri gönderilmez.
Finansman giderini toplamayın: 7/A seçeneğinde aynı gider önce 780'de birikir, sonra 781 yansıtmasıyla 660/661'e aktarılır. İkisini toplamak kısıtlamayı iki kat hesaplar — büyüğünü alın. Öz kaynağa dönem kâr/zararını ekleyin: kısıt bilançodaki öz kaynakla karşılaştırır ve bilançodaki öz kaynak dönem sonucunu içerir.
1. Formül
Oran, kanunun verdiği %10'u aşmamak üzere yetkiye dayanarak 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %10 olarak belirlenmiştir ve 1/1/2021'den beri uygulanır. Kısıtlama yalnız yabancı kaynak > öz kaynak olduğunda devreye girer:
KKEG = Finansman gideri × (Aşan kısım ÷ Yabancı kaynak) × 0,10
Ortadaki oran, "finansman giderinin ne kadarının öz kaynağı aşan borca isabet ettiğini" verir. Kısıtlama tüm finansman giderine değil, yalnız bu paya uygulanır — bunu atlayıp finansman giderinin tamamının %10'unu KKEG yazmak, matrahı olduğundan büyük gösterir.
2. Girdiler mizanda nerede
| Girdi | Mizandaki karşılığı |
|---|---|
| Yabancı kaynak | 3'lü (kısa vadeli) + 4'lü (uzun vadeli) yabancı kaynak sınıflarının net bakiyesi |
| Öz kaynak | 5'li sınıfın net bakiyesi (negatifse sıfır kabul edilir) |
| Finansman gideri | 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri ve 780 Finansman Giderleri yaprak hesaplarının borç − alacak hareketi |
Karşılaştırma dönem sonu bilanço büyüklükleriyle yapılır. Bir noktaya dikkat: 3'lü ve 4'lü sınıfların içinde ticari borçlar da vardır; kanun "yabancı kaynak" derken finansman kaynaklı olanı değil, bilançodaki yabancı kaynak toplamını esas alır.
3. Örnek hesap
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Yabancı kaynak toplamı (3xx + 4xx) | 10.000.000,00 |
| Öz kaynak toplamı (5xx) | 6.000.000,00 |
| Aşan kısım | 4.000.000,00 |
| Aşan kısmın yabancı kaynağa oranı | %40 |
| Finansman gideri (660 + 780) | 800.000,00 |
| Aşan kısma isabet eden finansman gideri | 320.000,00 |
| KKEG (× %10) | 32.000,00 |
Aynı şirkette öz kaynak 10.000.000 TL olsaydı yabancı kaynak öz kaynağı aşmayacağı için kısıtlama hiç uygulanmaz, KKEG sıfır olurdu. Kısıtlama bir oran meselesi değil, bir eşik meselesidir.
4. Kimlere uygulanmaz
- Yabancı kaynağı öz kaynağını aşmayan işletmeler.
- Kanunda sayılanlar: kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri. (6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme ve elektronik para kuruluşlarının bu listeye girip girmediği kanun ve tebliğ metninde açık değildir — tartışmalı bir alandır.)
- Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri — gider yazılmadığı için kısıtlamaya da girmez.
- Yalnızca bilanço esasına tabi mükellefler kapsamdadır; işletme hesabı esasında uygulanmaz.
Kısıtlama geçici vergi dönemlerinde de uygulanır: her dönemin son günü itibarıyla çıkarılan bilançoyla yabancı kaynak / öz kaynak karşılaştırması yeniden yapılır.
6. Tabanın içinde ne var, ne yok
Kısıtlamanın tutarı kadar önemli olan, hangi giderin tabana girdiğidir. Uygulamada en çok tartışılan üç kalem şunlar:
Leasing gideri
Ayrım faaliyet kiralaması mı finansal kiralama mı olduğunda. Faaliyet kiralamasında ödenen tutar kira giderdir, finansman gideri değildir ve tabana girmez. Finansal kiralamada ise yalnız faiz (borçlanma maliyeti) kısmı girer; anapara girmez. Doğru kurulmuş bir finansal kiralamada anapara 301/401'de, varlık 260'ta, ertelenmiş borçlanma maliyeti 302/402'de durur (VUK mük. md.290) — 780'de görünen tutar o hâlde giderleşen faizdir. Kanunun "yatırımın maliyetine eklenenler hariç" istisnası ise maliyete eklenmiş, yani giderleştirilmemiş tutarlar içindir.
Kur farkı zararı (656)
Yabancı kaynağa — kredi, dövizli finansal kiralama — ait kur farkı zararı finansman gideridir ve tabana girer. Mal/hizmet alımından doğan ticari borçların kur farkı girmez. Mizan bu ayrımı taşımaz; muavine bakmak gerekir. Aynı kaynağa ait aynı dönemdeki kambiyo kârlarıyla (646) netleştirme yapılabilir.
Kredi işlem ücretleri ve komisyonlar
Faiz dışındaki komisyon, dosya masrafı ve benzeri kredi maliyetleri de finansman giderindir.
7. Geçici vergi dönemlerinde de uygulanır
Karşılaştırma her geçici vergilendirme döneminin son günü ve yıllık olarak hesap döneminin son günü itibarıyla yapılır; her dönem sonunda kısıtlama öncesi VUK'a uygun bilanço çıkarılır ve öz kaynak – yabancı kaynak karşılaştırması ona göre yenilenir (18 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği). Yılda bir kez hesaplanan bir kalem değildir.
8. Sık yapılan hatalar
- Tüm finansman giderinin %10'unu KKEG yazmak — isabet oranı atlanırsa matrah şişer.
- Yalnız 780'e bakıp 660'ı unutmak (veya tersi).
- Öz kaynağı dönem kârı öncesi/sonrası karıştırmak — karşılaştırma dönem sonu bilançosuyla yapılır.
- Kısıtlamayı hiç hesaplamayıp "hatırlatma" düzeyinde bırakmak — beyanname denetiminde ilk bakılan kalemlerden biridir.
Muin Müşavir yabancı kaynak, öz kaynak ve finansman giderini mizandan toplar, kısıtlamayı hesaplar ve KKEG onay panelinde onaylı öneri olarak sunar — hesabı yapar, kararı size bırakır. Hangi rakamların nereden geldiğini de açıklamasıyla gösterir.
Ücretsiz deneyinBu sayfadaki anlatım bilgi amaçlıdır, mali müşavirlik hizmeti yerine geçmez. Oran, kapsam ve istisnalar mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; uygulamada yürürlükteki metni esas alın.